Home » Radovi » Nikola Pešić _ 40 mučenika
Nikola Pešić |
||||
|
40 mučenika Maja Stanković Velika kružna forma (prečnika 70 cm) od nerđajućeg čelika, uglačana tako da u njoj vidimo svoj odraz, predstavlja rad Nikole Pešića. Po obodu kruga izrezano je 40 identičnih srca. Njihov broj, i karta severnog neba otisnuta na površini čelika, referiraju na naziv rada – 40 mučenika. Karta severnog neba upućuje na doba godine, zimu, kada su, po hrišćanskoj legendi 40 rimskih vojnika, ne odričući se vere, ušli u zaleđeno jezero i tako zadobili „carstvo nebesko“. Taj dan se proslavlja praznikom Mladenci i posvećen je ljubavi i mladim bračnim parovima. Izrezana srca ivica oštrih poput sečiva upućuju na ljubav i žrtvu koje su u hrišćanskom učenju neodvojive. Nebeska sazvežđa, s druge strane, asociraju na kosmos, delić nekakve beskonačnosti, koji je – i dalje – dalek, nedodirljiv, nepoznat. To „nepoznato“ nalazi se u centru kružne forme koja, istovremeno, podseća i na neke sasvim poznate, ovozemaljske stvari, recimo, točak ili zupčanik čijem utisku naročito doprinosi izrezana ivica kruga. Zupčanik je deo mehanizama koji pokreću različite stvari: od ogromnih mašinskih postrojenja do sofisticiranih mehanizama kao što je ručni sat. Ako povežemo te dve stvari, beskonačnost neba i kretanje, čini se da rad Nikole Pešića zapravo upućuje na nekakvo beskonačno kretanje. O kakvom je kretanju reč? Odgovor na ovo pitanje mogli bismo dobiti ako, polazeći od istih premisa, pokušamo da stvari povežemo na drugačiji način. Srca-oštrice koja obavijaju „nepoznato“ u centru kruga ukazuje na prirodu ambivalentnosti, najčešće prepoznatu u odnosu „ljubav–mržnja“. U filozofskom smislu, međutim, srce-oštrica moglo bi se povezati sa dve suprotstavljene energije – Erosom i Tanatosom. Eros nagoni na pokretanje. Otvorenost, širina, prijemčivost za istraživanja, po Platonu su (Gozba), povezani sa Erosom. Pošto između znanja i neznanja on stvara uslove za saznanje, kreira prostor za komunikaciju koji vodi saznanju. Postojanje nepoznatog preduslov je kretanja. Ako se vratimo na nebeska sazvežđa u radu Nikole Pešića, upravo ona upućuju na to nepoznato, a srca na potrebu, želju za otkrivanjem – kretanjem. Samo kretanje je višeznačno, ambivalentno, pozitivnom ili negativnom energijom obojeno. Prisustvo odraza na reflektujućoj površini neposredno ukazuje na individualnost odluke od koje zavisi priroda kretanja. Ubrzano kretanje u svim aspektima života osobenost je sadašnjeg trenutka. Relativizovanje vrednosnih sistema, identiteta, posledica je tranzicije u različitim domenima političkih, ekonomskih i kulturnih kretanja. Ubrzanje postaje samo sebi cilj, inercija kretanja koju prati potreba za usporavanjem, sećanje na „dobra, stara vremena“ koja se najverovatnije nisu ni desila, nostalgija. „Dvadeseti je vek započeo sa futurističkom utopijom, a završio se nostalgijom.“1 Ona je nesvesna reakcija na nezaustavljivost ubrzanja, „odbrambeni mehanizam“, „žal zbog nemogućnosti mitskog povratka, zbog gubitka jednog začaranog sveta koji je imao jasne granice i vrednosti“, „čežnja za kontinuitetom u fragmentarnom svetu“. I upravo u tom kontekstu, rad Nikole Pešića, veliki i težak komad čelika, pretežak za manipulaciju, ali uglačan i precizno obrađen, sa sofisticirano otisnutom porukom u sebi, ističe dominantnost ubrzanja kao „načina života“, potrebu za usporavanjem, ali i uspostavljanje kontinuiteta fragmentarnim povezivanjem različitih tačaka iz prošlosti (antičke, hrišćanske) sa sadašnjim trenutkom. 1 Svetlana Bojm, Budućnost nostalgije, Geopoetika, Beograd, 2005. www.nikolapesic.com |
||||
|
||||
|
||||
|
||||
 |
 |
 |
||
|
||||
| gore | pošalji | |||
|
||||
|
||||
|
||||
|
|
|
|
|
